बैतडी – सुदूरपश्चिम नेपालको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र धार्मिक धरोहरको प्रतीक सहस्त्रलिङ्ग मन्दिर अहिले संरक्षण र प्रचार–प्रसारका नयाँ अभियानमा सक्रिय भएको छ। दशरथचन्द नगरपालिका–४, देवलहाटस्थित यो मन्दिर नेपालकै दुर्लभ धार्मिक सम्पदामध्ये एक मानिन्छ।
स्थानीय शिवभक्त, समाजसेवी र मन्दिर व्यवस्थापन समितिको संयुक्त पहलमा हाल ११५ केजी तौलको ठूलो घण्टी मन्दिरमा चढाउने योजना अघि बढाइएको छ। समितिका अनुसार यो पवित्र कार्य सम्पन्न गर्न करिब रु. ४ लाख ५० हजार लागत लाग्ने अनुमान छ। भक्तजनलाई आर्थिक वा जनश्रमदानमार्फत सहयोग गर्न पनि आह्वान गरिएको छ।
प्रत्येक वर्ष साउन महिनाको अन्तिम सोमबार यहाँ रुद्री अभिषेक पूजा र आजापाठ मेलाको भव्य आयोजना गरिन्छ। हरिद्वार पुग्न नसक्ने भक्तका लागि यहाँको शिव कुण्ड पवित्र स्नानस्थलका रूपमा प्रसिद्ध छ जहाँ स्नान गर्दा पापमोचन र पुण्य प्राप्त हुने स्थानीय विश्वास छ।
मन्दिर परिसरमा रहेको करिब ५०० वर्ष पुरानो “आश्रम पीपल” धार्मिक ध्यान र विश्रामको प्रतीक बनेको छ। त्यहाँको मुख्य आकर्षण भनेको पत्थरमा कुँदिएको सहस्त्रलिङ्ग हो जसमा भगवान् शिवका १००८ रूपहरूको प्रतीकात्मक मूर्तिशिल्प देख्न सकिन्छ।
स्थानीय परम्पराअनुसार यो लिङ्ग पाण्डवहरूले निर्माण गरेको मानिन्छ, र पुरातत्वविद्हरूका अनुसार पनि यो नेपालकै दुर्लभ मूर्तिशिल्पमध्ये एक हो। सडकमार्ग सुधार भएपछि यहाँ पुग्ने भक्तजनको संख्या दिनहुँ बढ्दै गएको छ जसले स्थानीय अर्थतन्त्र र होमस्टे व्यवसायमा नयाँ सम्भावना जगाएको छ।
मन्दिरका पुजारी कमलदेव भट्टका अनुसार हामीले सहस्त्रलिङ्गलाई राष्ट्रिय मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय तीर्थस्थलका रूपमा चिनाउने लक्ष्य राखेका छौं। यो हाम्रो आस्था, इतिहास र संस्कृतिको गौरव हो।
मन्दिर संरक्षण र धार्मिक पर्यटन विस्तारका लागि स्थानीय स्तरमा ढुंगाका मूर्तिहरूको संरक्षण, मन्दिर परिसर सुधार र घण्टी स्थापनाको अभियानलाई राष्ट्रिय तहसम्म पुर्याउने तयारी गरिएको छ।
यदि समयमै संरक्षण र प्रचारमा ध्यान दिइयो भने सहस्त्रलिङ्ग मन्दिरले न केवल बैतडी तर सम्पूर्ण सुदूरपश्चिमको धार्मिक पर्यटनको नक्सा नै परिवर्तन गर्ने सम्भावना देखिएको छ।
