नवलपुर, नवलपरासी (बर्दघाट–सुस्तापूर्व)मा एक महिनाको अवधिमा जापानिज इन्सेफलाइटिस (जेई) बाट तीन जनाको मृत्यु भएको छ। प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय नवलपुरका अनुसार साउन २० देखि हालसम्म मध्यविन्दु नगरपालिका–१ पतवारीका ५२ वर्षीय पुरुष, बौदिकाली गाउँपालिका–२ की ४५ वर्षीया महिला र हुप्सेकोट गाउँपालिका–१ की १३ वर्षीया बालिकाको मृत्यु भएको हो।
कार्यालयका प्रयोगशाला प्राविधिक निरीक्षक डिल्लीराम तिवारीका अनुसार संक्रमित बिरामीको नमूना काठमाडौंस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा जेई पुष्टि भएको हो। उनले ढिला रिपोर्ट आउनु र तत्काल उपचारमा कठिनाइ हुँदा मृत्यु दर बढ्ने खतरा रहेको बताए।
हालसम्म जिल्लामा १४ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ। तीमध्ये दुई जनाको अवस्था गम्भीर रहेको र काठमाडौंमा उपचार भइरहेको जनाइएको छ। संक्रमितमध्ये कावासोतीमा ६, मध्यविन्दुमा ४ र अन्य पालिकामा एक–एक जना छन्।
जेई ‘क्युलेक्स’ प्रजातिको लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने रोग हो। धानबाली, दलदल र पानी जम्ने क्षेत्र यसको प्रमुख जोखिम क्षेत्र मानिन्छ। गम्भीर अवस्थामा पुगेमा मस्तिष्क सुन्निने, पक्षाघात, कोमा वा मृत्यु समेत हुनसक्ने जनस्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ।
प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालयले लामखुट्टे नियन्त्रणका लागि सचेतना कार्यक्रम चलाएको छ। यसअन्तर्गत जनप्रतिनिधि, शिक्षक, विद्यार्थी र स्थानीय निकायको सहकार्यमा लामखुट्टेको प्रजननस्थल नष्ट गर्ने, झुलको प्रयोग गर्ने, लामो बाहुला भएको लुगा लगाउने र हाँस, कुखुरा तथा सुँगुरजस्ता जनावरलाई घर वरिपरि नराख्ने जस्ता उपाय सुझाइएको छ।
गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा तीन जना संक्रमित भएका थिए भने अघिल्लो वर्ष १२ जनामा संक्रमण पुष्टि हुँदा चार जनाको मृत्यु भएको प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय नवलपुरले जनाएको छ।
