बैतडी जिल्लाको सदरमुकाम गढी धार्मिक, ऐतिहासिक, प्राकृतिक र पुरातात्त्विक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण स्थानका रूपमा चिनिन्छ । अग्लो टाकुरामा अवस्थित प्राचीन जगन्नाथ बाबा मन्दिर यहाँको प्रमुख आकर्षण हो जहाँ नेपालभित्रका मात्र नभई भारतको उत्तराखण्डबाट समेत तीर्थयात्रीहरू दर्शनका लागि आउने गर्छन् ।
स्थानीय समाजसेवी भीरबहादुर चन्दका अनुसार साउन महिनाको चौथो सोमबार जगन्नाथ बाबाको दर्शन गरे मनोकामना पूरा हुने जनविश्वास रहेको छ । यस समयमा मन्दिरमा दर्शनार्थीहरूको घुईँचो लाग्ने गर्छ ।
करीब ३०० वर्ष पुरानो इतिहास बोकेको यो मन्दिर कालो पल्टन नामक पुरानो सैनिक कम्पनीसँग समेत सम्बन्धित मानिन्छ । त्यतिबेला मन्दिरका पुजारीलाई मासिक दुई मोहर दिने प्रथा रहेको तमसुकका आधारमा यो परम्परा पुष्टि भएको बताइन्छ ।
जगन्नाथ बाबा मन्दिरमा हाल नौहाट भट्ट र आइतका लेखक पूजारीका रूपमा कार्यरत छन् । विभिन्न जातजाति चन्द, ठगुन्ना, मार्कण्ड, कुँवर, बोहरा, कार्की, जोशी, पाण्डेय, भूल, तिरुवा आदिले आफ्नो आस्थाअनुसार पूजा अर्चना गर्दै आएका छन् ।
मन्दिर नजिकै नेपाली सेनाको उपस्थितिले यस स्थलको ऐतिहासिक महत्त्व झल्काउँछ । सेनाले आफ्नो स्थापना दिवस लगायत विशेष अवसरमा यहाँ पूजा गरी सलामी दिने प्रचलन छ । मन्दिरमा सङ्क्रान्ती, पूर्णिमा, नवरात्री, शिवरात्रि, साउन सोमबार तथा माघ महिनामा विशेष पूजा तथा जात्रा सञ्चालन हुने गर्छ ।
स्थानीय जनश्रुति अनुसार बाबा जगन्नाथ र देउलेक केदारबीचको गुरु–शिष्य परम्पराको कथा यस क्षेत्रको धार्मिक इतिहासमा उल्लेखनीय मानिन्छ । यसै पौराणिक प्रसङ्गले यहाँको आस्था र विश्वास अझ गहिरो बनाएको छ ।
गढीको टाकुराबाट दार्चुलाका हिमाल र भारतको उत्तराखण्डसम्म देखिने प्राकृतिक दृश्यले पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्छ । पर्यटकहरूले यहाँबाट ड्रोन क्यामेराबाट विभिन्न गाउँ र भौगोलिक सौन्दर्य कैद गर्न सक्ने भएकाले यो स्थान प्राकृतिक भ्यूटावरको रूपमा पनि परिचित छ ।
बैतडी जिल्लाको सांस्कृतिक, धार्मिक र प्राकृतिक चिनारीमा गढीस्थित जगन्नाथ बाबा मन्दिर आज पनि स्थानीय आस्था र पर्यटन सम्भावनाको केन्द्रका रूपमा स्थापित छ ।
