बैतडीको दशरथचन्द नगरपालिका-१ गुरुखोला-कलौन क्षेत्रमा अवस्थित निगलासैनी दुधकुण्ड धार्मिक, सांस्कृतिक र पौराणिक मान्यताले भरिपूर्ण महत्वपूर्ण तीर्थस्थलका रूपमा चिनिँदै आएको छ। प्रदेशकै संभावनायुक्त धार्मिक गन्तव्य बन्नसक्ने यो स्थल आवश्यक विकास, यातायात सुविधा र सरकारी स्तरको ध्यान नपाएका कारण अझै पनि उपेक्षित बनेको स्थानीयवासीहरूको गुनासो छ।
परम्पराअनुसार दुधकुण्डमा स्नान गरेपछि मात्र यात्राले धार्मिक यात्रा सुरु गर्ने चलन रहिआएको छ। यही कुण्डको जल निगलासैनी मन्दिरमा जलाभिषेकका लागि प्रयोग गरिन्छ भने दुधकुण्डकै पानीबाट पकाइने ‘दूध हवि’ (खिर) मन्दिरमा चढाइने र प्रसादका रूपमा ग्रहण गरिने प्रचलन आज पनि ज्यूँका त्यूँ छ।
स्थानीय बुजुर्ग बासिन्दाहरूका अनुसार देहिमाण्डौमा लिङ्ग स्नान गर्ने बेला दुधकुण्डको धाराबाट दूधझैँ सेतो धारा निस्कने दैवी विश्वास प्रचलित छ। यिनै धार्मिक आस्थाले दुधकुण्ड क्षेत्रलाई ऐतिहासिक-पौराणिक दृष्टिले महत्वपूर्ण केन्द्र बनाएको छ।
तर यति ठूलो सम्भावना हुँदाहुँदै पनि दुधकुण्डसम्म पुग्ने सडक कमजोर, यातायात सुविधा सीमित र सम्बन्धित निकायबाट पर्याप्त प्रचार–प्रसार नहुनु धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनको बाधक बनेको स्थानीय सञ्चारकर्मी रमेश परियार बताउँछन्। उनका अनुसार निगलासैनी दुधकुण्डलाई व्यवस्थित विकास गर्न सके धार्मिक पर्यटनले ठूलो फड्को मार्न सक्छ तर हालसम्म राज्यको विशेष ध्यान पुग्न सकेको छैन।
स्थानीयहरू, धार्मिक अगुवा र पर्यटन सरोकारवालाहरूले दुधकुण्ड क्षेत्रको संरक्षण, अवलोकन मार्ग निर्माण, पूजास्थल व्यवस्थापन तथा सरकारी स्तरबाट प्रभावकारी प्रचार-प्रसार गर्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएका छन्।
धार्मिक महत्त्व, प्राकृतिक सुन्दरता र सांस्कृतिक पहिचान बोकेको दुधकुण्ड क्षेत्र उचित विकास भए बैतडीको प्रमुख धार्मिक-पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुन सक्ने विशेषज्ञहरूको धारणा छ।
